Leki antydepresyjne – skutki uboczne

Depresja może być leczona zarówno środkami farmakologicznymi, psychoterapią, bądź połączeniem tych metod. O doborze środków przeciwdepresyjnych decyduje psychiatra. W niektórych sytuacjach pacjent z depresją może się bez leków obejść, w innych mógłby, ale antydepresanty poprawiają mu samopoczucie, w jeszcze innych bez leków jego codzienne funkcjonowanie byłoby niemożliwe. Nie wszystkie leki antydepresyjne są równie skuteczne – niektórzy pacjenci cierpiący na lekooporną formę depresji nie uzyskują przez farmakoterapię żadnej poprawy, dla innych skuteczne są tylko niektóre, określone leki. Zawsze jednak, przyjmowanie antydepresantów niesie ze sobą skutki uboczne jako że leki antydepresyjne działają zazwyczaj niespecyficznie, czyli poza właściwym elementem układu nerwowego, wpływają też na inne.

Skutki leków antydepresyjnych są różnorodne – ich lista jest niezwykle długa i tak naprawdę trudno przewidzieć jakie skutki będzie miało podanie pacjentowi takiej a nie innej tabletki. Dlatego, leki przeciwdepresyjne muszą być brane pod ścisłą kontrolą lekarza i w przypadku stwierdzenia skutków ubocznych zmienia się leki, dawki i tak naprawdę metodą prób i błędów dobiera najbardziej optymalną kurację. Negatywne skutki przyjmowania leków antydepresyjnych różnią się zarówno w zależności od typu leku (SSRI, IMAO, leki trójpierścieniowe – każda grupa ma nieco inne typowe skutki uboczne) jak i jego dawki oraz rodzaju depresji jaki ma pacjent. Ostatnie badania wykazały nawet, że ilość myśli samobójczych u pacjentów może zależeć od rodzaju leków antydepresyjnych które przyjmują.

Najczęściej występujące skutki przyjmowania leków antydepresyjnych to:

• suchość w ustach,
• zaparcia, problemy z oddawaniem moczu,
• pocenie się,
• pobudzenie lub spowolnienie reakcji,
• przyrost wagi,
• problemy seksualne
• niedociśnienie, zwłaszcza przy wstawaniu,
• zawroty głowy, ospałość,
• bezsenność,
• bóle głowy,
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
• drżenie mięśni,
• arytmia (zaburzenia rytmu serca)

Tak naprawdę, w przypadku farmakoterapii depresji, to pacjent wraz z lekarzem musi ocenić, czy woli znosić skutki uboczne (które mogą okazać się niewielkie) ale czuć się lepiej, czy też woli zmagać się z depresją jedynie w zakresie psychoterapii. Wziąwszy pod uwagę fakt iż w leczeniu depresji placebo okazuje się prawie równie skuteczne jak farmakoterapia istnieje przypuszczenie, że często można by odstawić leki, gdyby tylko pacjent zachował wystarczającą wiarę w powodzenie swojej terapii.

Problemem w ustaleniu właściwych skutków działania środków antydepresyjnych oraz ich skutków ubocznych jest też sposób testowania leków. Leki antydepresyjne, zanim podjęte zostaną próby kliniczne, testowane są na zwierzętach. Aby jednak można było przenieść testy na zwierzętach na ludzi trzeba założyć, że depresja jest wynikiem działania stresu. Zwierzęta poddaje się stresowi w wyniku czego osiągają one stan diagnozowany jako depresję, po czym testuje się leki. Żaden szczur laboratoryjny nie powie nam jednak, czy to co odczuwa podobne jest do odczuwanej przez człowieka depresji. Czy w przypadku ludzkiej depresji nie ma jeszcze jakiegoś dodatkowego elementu, który nie występuje u badanych zwierząt i dlatego, przeniesienie leku, który skutecznie działał w próbach klinicznych na zwierzętach, na próbę ludzką nie daje aż takich efektów jak się spodziewaliśmy, bądź owocuje dodatkowymi efektami ubocznymi. Poza tym, leki testowane w ten sposób koncentrują się na leczeniu przyczyny (czyli stresu) nie depresji.

O skutki uboczne leków antydepresyjnych zawsze można i należy zapytać swojego lekarz psychiatrę.