Teoria planowanego zachowania

W psychologii  teoria planowanego zachowania  (TZP) reprezentuje teorię, która łączy przekonania z zachowaniem.

Koncepcja proponowana przez Isaac Aizenem w celu zwiększenia mocy prognostycznej teorii uzasadnionego działania poprzez wprowadzenie współczynnika postrzeganej kontroli behawioralnej  [1]  . Teoria planowanego zachowania to teoria, która wyjaśnia zachowanie człowieka. Jest wykorzystywany w badaniach nad relacjami między przekonaniami, postawami, zachowaniami i zachowaniami w różnych dziedzinach, takich jak reklama, public relations, kampanie reklamowe i opieka zdrowotna.

Zgodnie z tą teorią stosunek do zachowania, subiektywne normy i postrzegana kontrola behawioralna w połączeniu tworzą behawioralne intencje i zachowanie jednostki.

Pojęcia kluczowych zmiennych

Wierzenie normatywne to postrzeganie przez jednostkę presji społecznie normatywnej lub przekonania znaczących innych w odniesieniu do faktu, że jednostka powinna lub nie powinna realizować takiego zachowania.

Normą subiektywną jest reprezentacja jednostki na temat konkretnych zachowań pod wpływem oceny znaczących innych osób (na przykład rodziców, małżonka, przyjaciół, nauczycieli)  [2]  .

Kontrolujące przekonania są przekonaniami jednostki o obecności czynników, które mogą przyczynić się do zahamowania realizacji zachowania  [3]  . Pojęcie postrzeganej kontroli behawioralnej jest konceptualnie związane z pojęciem własnej skuteczności.

Postrzegana kontrola behawioralna to odczuwana przez jednostkę łatwość lub trudność w realizacji określonego zachowania  [1]  . Zakłada się, że postrzegana kontrola behawioralna jest określona przez wspólny zestaw dostępnych przekonań kontrolujących.

Intencja behawioralna jest czynnikiem wskazującym na gotowość jednostki do realizacji konkretnych zachowań. Uważa się, że zamiar behawioralny bezpośrednio poprzedza zachowanie  [4]  . Intencja behawioralna oparta jest na postawie wobec zachowania, subiektywnej normie i postrzeganej kontroli zachowania; podczas gdy każdy czynnik prognostyczny jest oceniany na podstawie jego znaczenia w odniesieniu do zachowania i badanej populacji.

Zachowanie to obserwowana reakcja jednostki w określonej sytuacji w związku z konkretnym zadaniem. Według Aizena, zachowanie jest zależność połączonych intencji i postrzegania kontroli behawioralnej, ponieważ zakłada się, że postrzegana kontrola zachowań powstrzymuje intencje wpływać na zachowanie, tak że korzystny zamiar prowadzić do zachowań tylko w przypadku wyraźnego kontroli behawioralnej.

Porównanie koncepcyjne / funkcjonalne

Postrzegana kontrola behawioralna i poczucie własnej skuteczności

Jak argumentował Aizen (1991) w teorii planowanego zachowania, pojęcie roli postrzeganej kontroli behawioralnej wraca do koncepcji samoskuteczności oferowanej przez Alberta Bandurę. Niedawno Martin Fishbein i Joseph Capella  [5]  wyrazili pogląd, że poczucie własnej skuteczności jest podobne do postrzeganej kontroli behawioralnej w jej modelu integracyjnym, który w poprzednim badaniu mierzy się również za pomocą parametrów własnej skuteczności  [6]  .

W poprzednich badaniach struktura i liczba parametrów postrzeganej kontroli behawioralnej zależała od każdego konkretnego tematu związanego ze zdrowiem. Na przykład, rozważając tematy związane z paleniem tytoniu, postrzegana kontrola zachowań jest zazwyczaj mierzona za pomocą parametrów takich jak „Nie czuję się zależność, ponieważ w rzeczywistości nie palę i nie czuć chęć do palenia” i „mogę łatwo rzucać dym “.

Pojęcie własnej skuteczności opiera się na społecznej i teorii poznawczej Pandora  [7]  i uważa, że zaufanie do pomyślnej realizacji zachowaniu wymaganej do uzyskania efektu. Koncepcja Samoeffektivnostiispolzuetsya postrzeganego jako pojęcie kontroli behawioralnej, co oznacza, reprezentującego łatwość lub złożoności zachowania związane ze sterowaniem i przekonania, które odnosi się do przekonania o obecności czynników, które mogą przyczynić się do lub hamują skuteczność zachowania.

Z reguły samo-skuteczność mierzy się za pomocą parametrów zaczynających się od “Jestem pewien, że mogę … (na przykład ćwiczyć, rzucić palenie, itp.)”, Korzystając z narzędzia do samodzielnego raportowania w kwestionariuszach. W szczególności narzędzie samoopisowe próbuje zmierzyć pewność co do możliwości, wykonalności lub prawdopodobieństwa określonego zachowania.

Stosunek do zachowania i oczekiwanych rezultatów

Teoria planowanych zachowań determinuje naturę związku między przekonaniami a postawami. Zgodnie z tymi modelami ocena zachowania lub nastawienia ludzi do zachowania wynika z ich przekonań na temat zachowania; podczas perswazji oznacza subiektywne prawdopodobieństwo, że zachowanie doprowadzi do określonego wyniku. W szczególności, ocena każdego wyniku wpływa na stosunek wprost proporcjonalny do subiektywnej reprezentacji osoby o prawdopodobieństwie zachowania hi do pożądanego wyniku  [8]  .

Koncepcja przewidywalności wyniku sięga spodziewanego modelu użyteczności i reprezentuje zmienną łączącą przekonanie, postawę i oczekiwanie. Koncepcja pozytywnej oceny realizacji osobowości określonego zachowania w teorii planowanego zachowania jest podobny do koncepcji postrzeganych korzyści, które uzna za przekonania o skuteczności proponowanego postępowania prewencyjnego poprzez zmniejszenie podatności na wynikiem ujemnym, natomiast negatywne konkretne zachowania wdrożeniowe oceny związane z postrzeganych barier i odnosi się do oceny możliwości negatywne konsekwencje, które mogą prowadzić do realizacji wybranego zachowania, powiązane zdrowia.

Wpływ społeczny

Pojęcie wpływu społecznego określa norma społeczna i przekonanie normatywne, zarówno w teorii prawidłowego działania, jak iw teorii planowanych zachowań. Rozwijane myśli jednostek o normach subiektywnych – to idea, czy przyjaciele, rodzina i społeczeństwo oczekują od nich realizacji zalecanego zachowania. Wpływ społeczny mierzony jest oceną różnych grup społecznych. Na przykład w przypadku problemu związanego z paleniem:

  1. Subiektywne normy charakterystyczne dla grupy rówieśników obejmują takie myśli jak “Większość moich przyjaciół pali” lub “Wstydzę się palić przed tymi przyjaciółmi, którzy nie palą”;
  2. Subiektywne normy charakterystyczne dla rodziny obejmują takie myśli, jak “Każdy w mojej rodzinie pali: naturalne jest także rozpoczynanie palenia” lub “Moi rodzice bardzo się rozgniewają, gdy zaczynam palić”; jak również
  3. Subiektywne normy charakterystyczne dla społeczeństwa lub kultury obejmują takie myśli, jak “Wszyscy przeciwko paleniu” i “Zakładamy, że nikt nie pali”.

Podczas gdy większość modeli jest rozumiana w określonej przestrzeni poznawczej, teoria planowanego zachowania, biorąc pod uwagę skutki społeczne, takie jak normy społeczne i przekonań normatywnych, na podstawie kolektywistyczny związanej zmiennych kultury. Biorąc pod uwagę, że zachowanie jednostki (na przykład decyzje dotyczące zdrowia, jak diety, stosowania prezerwatyw, zaprzestanie palenia tytoniu i alkoholu, etc.) może okazać się stałe i zależą od sieci społecznych i organizacji (na przykład, grupa rówieśników, rodziny, szkoły i kolektyw pracujący), czynnik wpływu społecznego był ważnym dodatkiem.

Model

Ludzkie zachowanie jest uwarunkowane przez trzy czynniki: “przekonania behawioralne”, “przekonania normatywne” i “kontrolujące przekonania”. Biorąc pod uwagę wszystkie istotne aspekty „przekonania behawioralne” stworzyć korzystny lub niekorzystny stosunek do „zachowania”, wynik „opinii prawnej” to „subiektywne normy” i „przekonania kontrolne” generować „postrzegana kontrola zachowań”.

W połączeniu “stosunek do zachowania”, “norma subiektywna” i “postrzegana kontrola behawioralna” prowadzą do powstania “zamiaru behawioralnego”.  [9]  W szczególności zakłada się, że „postrzegana kontrola zachowań” ma wpływ na rzeczywiste zachowania, nie tylko bezpośrednio, ale również pośrednio – poprzez intencji behawioralnych.  [10]

Co do zasady, tym bardziej korzystny stosunek do zachowania i subiektywne normy i większej postrzeganej kontroli behawioralnej, tym silniejsza powinna być intencją osoby do realizacji określonego zachowania. Ostatecznie, biorąc pod uwagę wystarczający stopień faktycznej kontroli nad zachowaniem, zakłada się, że gdy pojawia się szansa, ludzie muszą zrealizować swoje intencje.

Teoria oceny

Mocne strony

Teoria planowanego zachowania może obejmować mimowolne zachowanie ludzi, czego nie można wyjaśnić z punktu widzenia teorii prawidłowego działania. Intencja behawioralna jednostki nie może być czynnikiem wyjątkowym, który określa zachowanie, jeśli kontrola jednostki nad zachowaniem jest niekompletna. Poprzez uwzględnienie czynnika “postrzeganej kontroli behawioralnej” teoria planowanego zachowania może wyjaśnić związek pomiędzy zachowaniami a zachowaniami. W kilku badaniach wykazano, że TZP pozwala na dokładniejsze przewidywanie zachowań behawioralnych związanych ze zdrowiem niż teoria słuszności.  [11]  Tym samym TZP zwiększyło przewidywalność zamiarów w różnych kwestiach związanych ze zdrowiem, takich jak używanie prezerwatyw, odpoczynek, ćwiczenia, dieta itp. Ponadto, biorąc pod uwagę “normę społeczną” jako ważną zmienną, teorię planowanego zachowania i teorię działania dźwięku potrafi wyjaśnić zachowania społeczne.

Ograniczenia

Niektórzy naukowcy twierdzą, że teoria planowanych zachowań opiera się na przetwarzaniu poznawczym, na tej podstawie, poddając tę ​​teorię krytyce. Jednak w tej teorii nie stwierdza się nigdzie, że związki formuje się świadomie lub, na przykład, że na ocenę wierzeń nie wpływają emocje. Teoria planowanego zachowania nie ma wpływu na pochodzenie wierzeń i ich ocen, a zatem twierdzenia, że ​​wyklucza emocje, w rzeczywistości nie mają żadnej podstawy. Niemniej jednak krytycy nadal przedstawiają takie nierozsądne twierdzenia. Oczywiście wiele zachowań może w znacznym stopniu wpływać na emocje. Jednak, w przeciwieństwie do krytyki, fakt ten niekoniecznie jest wadą w przewidywaniu takiego zachowania. Z tym modelem wiążą się silne emocje, ponieważ mogą wpływać na wierzenia i inne elementy tego modelu. Niska przewidywalność zachowań zdrowotnych, którą rozważano w wyżej wymienionych badaniach w dziedzinie zdrowia, można wytłumaczyć nieprawidłowym zastosowaniem modelu, odpowiednimi metodami i pomiarami. Większość badań jest ze sobą skorelowana, więc potrzeba więcej dowodów na podstawie badań eksperymentalnych, chociaż eksperymenty ze względu na ich naturę nie mają zewnętrznej wiarygodności, ponieważ zakładają przede wszystkim trafność wewnętrzną. [12]

Notatki

  1. ↑ Przejdź do: 2  Ajzen, Icek (1991). Teoria planowanego zachowania. Zachowania organizacyjne i ludzkie procesy decyzyjne. 50 (2): 179-211
  2.  Amjad, N., i Wood, AM (2009). Identyfikacja i zmiana normatywnych przekonań na temat agresji, która doprowadziła młodych muzułmanów do przyłączenia się do ekstremistycznych grup antysemickich w Pakistanie.  Aggressive Behavior  , 35, 514-519
  3.  Ajzen, I. (2001). Charakter i działanie postaw. Annual Review of Psychology, 52 (1), 27-58.
  4.  Ajzen, I. (2002). Postrzegana kontrola behawioralna, poczucie własnej skuteczności, umiejscowienie kontroli i teoria planowanego zachowania. Journal of Applied Social Psychology, 32, 665-683
  5.  Fishbein, M. i Cappella, JN (2006). Rola teorii w rozwijaniu skutecznej komunikacji zdrowotnej. Journal of Communication, 56 (s1), S1-S17.
  6.  Ajzen, I. (2002). Resztkowe skutki przeszłości na późniejsze zachowanie: Habituation i uzasadnione perspektywy działania. Recenzja osobowości i psychologii społecznej, 6 (2), 107-122.
  7.  Bandura, A. (1997).  Własna skuteczność: sprawowanie kontroli  (patrz artykuł). Nowy Jork: Freeman.
  8.  Ajzen, I., i Fishbein, M. (1975). Analiza bayesowska procesów atrybucji. Biuletyn Psychologiczny, 82 (2), 261.
  9.  Ajzen, I. (2002). Postrzegana kontrola behawioralna, poczucie własnej skuteczności, umiejscowienie kontroli i teoria planowanego zachowania. Journal of Applied Social Psychology, 32, 665-683.
  10.  Noar, SM i Zimmerman, RS (2005). Teoria Zachowania Zdrowia i łączna wiedza na temat zachowań zdrowotnych: czy zmierzamy we właściwym kierunku? Badanie edukacji zdrowotnej, 20 (3), 275-290.
  11.  Ajzen, I. (1989). Struktura i zachowanie postawy. Struktura i funkcja postawy, 241-274.
  12.  Sniehotta, FF (2009). Eksperymentalny test teorii planowanego zachowania.  Psychologia stosowana: zdrowie i dobre samopoczucie, 1  (2), 257-270.

Leave a Comment

Your email address will not be published.